Obserwacja przyrody w sierpniu – przysłowia

pole kukurydzyMądrości ludowe oparto na obserwacjach przyrody i zwyczajów zwierząt. Rym, rytm i zabawne zestawienia słów w powiedzeniach ludowych pomagały w ich zapamiętywaniu. Do dziś używa się wielu przysłów staropolskich. Oto wybrane przysłowia i powiedzenia na sierpień, ważny miesiąc dla rolników, sadowników, hodowców zwierząt. Czytaj dalej

Zimujące ptaki na polach i łąkach

ptaki zimąZimą na polach, łąkach i nieużytkach możemy spotkać wiele ptaków. Są miejsca wyjątkowo puste, gdzie oprócz koczującego myszołowa czy stada gawronów nie pojawia się prawie żadne skrzydlate towarzystwo, ale w wielu miejscach już po kilku czy kilkunastu minutach obserwacji zanotujemy obecność co najmniej kilku gatunków.

Najłatwiej jest dostrzec duże stada małych żerujących ptaków. Na otwartych przestrzeniach można spotkać m.in. potrzeszcza,  trznadla, czeczotkę, makolągwę i szczygła. Czytaj dalej

Przysłowia na styczeń – obserwacje przyrody

www.pixabay.com

www.pixabay.com

Wiele mądrości ludowych opiera się na wielopokoleniowych obserwacjach przyrody, zmian zachodzących na przełomie roku i zależności między nimi. Warto pamiętać o wiedzy przodków i zachowywać ją na następne pokolenia, niezależnie od obecnego statusu społecznego czy wykonywanej pracy. Dlatego poniżej zamieszczam zbiór przysłów z przyrodą w tle związanych ze styczniem.

Czytaj dalej

Nasięźrzal pospolity – roślina płodności

Nasięźrzal pospolity Ophioglossum vulgatum

IMG_0585klasa: paprociowe Polypodiopsida
rząd: nasięźrzałowce Ophioglossales
rodzina: nasięźrzałowate Ophioglossaceae
rodzaj: nasięźrzał Ophioglossum

Nasięźrzał należy do paprotników. Rośnie na wilgotnych lub podmokłych łąkach, na leśnych polanach na glebach wapiennych. Rzadziej można go spotkać w olsach lub na torfowiskach. Jest gatunkiem charakterystycznym dla łąk trzęślicowych ze związku Molinion ceruleae.

 

Nasięźrzał widoczny na zdjęciach udało mi się sfotografować w maju na łące trzęślicowej w okolicy Pińczowa.

Czytaj dalej

Bocian – zwiastun wiosny w ludowych porzekadłach

bocianekCo roku oczekujemy oznak zbliżającej się wiosny: pierwszych listków, kwiatów, śpiewających ptaków, ciepłego słońca. Jednym z wyraźnych i długo wypatrywanych zwiastunów tej pory roku jest bocian wracający do Polski z Afryki.

W polskiej kulturze ludowej bocian został otoczony szczególną czcią i sympatią. To wyjątkowy ptak mieszkający w pobliżu ludzi. Przetrwało wiele wróżb opartych na obserwacji jego zachowaniem. Z bocianem związane są także przysłowia (mądrość pokoleń), które dotyczą nie tylko fenologii (głównie terminów jego przylotów), ale i biologii tego ptaka i odniesienia ich do różnych prac gospodarskich. Jest to dowód na to, jak bardzo bocian związany był z życiem ludzi na wsi, chociaż dziś mało kto wie lub pamięta, że z przylotem bocianów zaczynano prace polowe a służba i gospodarz jadali w polu podwieczorki. Niektóre z poniższych przysłów mogą być przez to zaskakujące lub trudno zrozumiałe.

Czytaj dalej